از مرگ سیمین آقارضی ساده گذشتند
رسانهها از مرگ سیمین آقارضی ساده گذشتند
شکست بیصدای «قانون»
نگاه سوم- جز چند خطی در یکی از خبرگزاریها و بعضی سایتها و روزنامهها، چیز بیشتری به مرگ اولین زن قانوننواز ایرانی اختصاص پیدا نکرد. چندمین خبر تاسف بار جامعه هنری ایران در سال ۸۸ این چنین روایت میکرد: سیمین آقارضی نوازنده پیشکسوتساز قانون پس از یک دوره بیماری درگذشت.
![]() |
و بعد به نقل از خانه موسیقی آمده بود: این نوازنده قدیمی قانون متولد سال ۱۳۱۷ در تهران بود و سهم بهسزایی در نشر و گسترش اینساز مهجور داشت. وی با ارکسترهای مختلفی از جمله ارکستر مرحوم خالقی همکاری داشته و در تهیه آلبومهای متعدد با صدای خوانندگان مختلفی همکاری کرده بود.
اما شاید کسی یادش نباشد که موسیقی سریال امام علی، تنهاترین سردار، مسافر ری، روز واقعه و بسیاری دیگر از کارهای تاریخی دیگر با سرپنجه جادویی او و نوای زیبای قانونش ماندگار و شنیدنی شد. سالها پیش آلبومی از او به نام قانون منتشر شد که به نام قانون سیمین معروف شد و تا مدتها موسیقی زمینه بسیاری از برنامههای رادیو و تلویزیون بود. آقارضی اولین کسی بود که پای خانمها را به نوازدگی قانون بازکرد و ملیحه سعیدی و پریچهر خواجه از یادگارهای او درساز دلنواز قانون هستند.
سیمین آقارضی درمنی در پانزدهم آذر ماه سال ۱۳۱۷ در تهران و در خانوادهای هنردوست و هنر پرور زاده شد. اشتیاق وافر او به موسیقی سبب شد از همان کودکی پس از سپری کردن دوره ابتدایی به هنرستان موسیقی ملی راه پیدا کند. آقارضی با بهرهگیری از آموزشهای محمود ذوالفنون، ردیفهای ویولن را به طور کامل نزد استاد
زنده یاد ابوالحسن خان صبا آموخت. همچنین پیانو را نزد استاد جواد معروفی، قانون را نزد استاد مهدی مفتاح، آواز را از استاد غلامحسین بنان و تنبک را نزد استاد حسین تهرانی فراگرفت. علاوه بر سازهای نامبرده وی با نواختن رباب، بربط، قیچک و کمانچه نیز آشنایی کامل داشت.


خوراک سایت مردمی سده لنجان
بر روی جلد نوار تکنوازی سیمین که از سالها پیش تا کنون مکررا انتشار یافته می خوانیم : ” نام سیمین چو نام قانون است “. در این گفته کمترین اغراقی نیست چه ایرانیان هنردوست قانون را به نام سیمین می شناسند و بس. گر چه آثار هنرمند گرامی سرکار خانم ملیحه سعیدی در بسط و گسترش و خصوصا آموزش این ساز دارای اهمیت بسیار بوده و هست، این پنجه های سیمین بود که گوش ایرانیان را برای نخستین بار با صدای جادویی قانون آموخته ساخت.
هنر آموخته هنرستان موسیقی ملی، استاد سیمین آقا رضی ( متولد ۱۵ آذر ماه ۱۳۱۷ – تهران ) ، از نسل برترینهای موسیقی ایرانی شمرده میشد چه توفیق آن را یافت تا به جلسه ی درس بزرگانی چون ابوالحسن صبا، حسین تهرانی، روح الله خالقی و بعدها مهدی مفتاح راه یابد. نام آوری سیمین به عنوان نوازنده منحصر به فرد قانون چنان است که فراموش میشود که ساز اولش ویولون بوده و اینکه سالها در ارکستر بزرگ گلها نقش ویولون اول را بر عهده داشته است. نکته دیگری که جز اهل فن کمتر کسی از آن با خبر است اینکه سیمین جز معدود “گوشهای مطلق ” شناخته شده در ایران بود و در واقع دیاپازون ارکستر محسوب میگشت. نباید فراموش ساخت که این تکنیک ممتازو استادانه ی سیمین بود که قابلیتهای گسترده ی قانون را به آهنگسازان ایرانی شناساند. بی جهت نبود که برجسته ترین آهنگسازان معاصر (علی تجویدی، همایون خرم، فریدون شهبازیان و…) در آفریده های ارکسترال خود بارها نقش تکنواز را به قانون سپردند. ازکارهای بیادماندنی سیمین به عنوان تکنواز ارکستر بزرگ میتوان به موارد زیر اشاره کرد که البته مشتی هستند نمونه خروار :
سلوی قانون همراه با ارکسترسمفونیک در ” رباعیات خیام” اثر فریدون شهبازیان و آواز شجریان. سلوی قانون همراه با ارکستر بزرگ رادیو تلویزیون در چهارگاه اثر علی تجویدی و آواز سیمین غانم. سلوی قانون در موسیقی متن ” امام علی ” اثر فرهاد فخرالدینی. سلوی قانون در موسیقی متن “تنها ترین سردار” اثر مجید انتظامی.
چابکی پنجه و ظرافت مضراب های سیمین در کنار بلاغت موسیقایی جمله پردازیها یش عواملی هستند که آثار وی را ( تکنوازیهایش همراه تنبک آبتین اجلالی و دو نوازیهایش با ویولون همایون خرم، علی تجویدی، سیاوش زندگانی، نی حسن ناهید و…) به نمونه های عالی و شاخص بداهه پردازی در موسیقی ایران بدل می سازند. سیمین آقا رضی- که برخی قدیمیترها به جهت زندگی مشترکش با نوازنده عود آن دوران هنوز سیمین منوچهری مینامندش – پس از بنیانگذاری ارکستری که به نام خودش خوانده می شد قطعات بسیاری تصنیف کرد که در نوع خودشان از بهترین کارهای گروهنوازی محسوب میشوند. “رقص پروانه”، “آخرین ستاره ی شب” از کارهای شنیدنی و هستند.
نوازنده ممتاز رادیو تهران و استاد بلا منازع قانون در ایران در سکوت شرم آور رسانه ها به تاریخ ۲۱ دیماه ۱۳۸۸ در تهران در گذشت. پریچهر خواجه از جمله هنرمندانی است که بلند اقبالی درک محضر سیمین را داشته است و از شاگردان با استعداد وی به شمار می رود. چندی پیش بخشی از آثار این بانوی موسیقیدان به صورت مکتوب در کتابی به نام “گلنوش” منتشر گشت. پریچهر این قطعات را هنرمندانه نواخته است.
در سالهای دور در ماههای رمضان صدای ساز سیمین لحظات مانده به اذان را با مناجاتی موسیقایی آکنده می ساخت و در واقع پیشدرآمدی بود بر آواز رسای سید جواد ذبیحی و آنگاه موذن زاده اردبیلی.
روانش شاد باد.
admin پاسخ در تاريخ دی ۳۰م, ۱۳۸۸ ۱۴:۲۲:
با سلام بر جناب بهنام خان نامی.از محبتتان ممنونیم و از اطلاعات ارسالیتان بهره ها بردیم.لطفتان مستدام باد
من سریال امام علی را بر روی دی وی دی دارم و هربار به اهنگ دلنواز ان گوش میکنم برای بزرگ نوازندگان این سریال مخصوصا بانوی نوازنده بزرگ سیمین اقارضی درود میفرستم “روحش شاد و یادش گرامی باد”